5651 Sayılı Kanun İçerik Kaldırma İzmir

Kısa Cevap

İnternette hakkınızda yayımlanan hakaret, iftira, mahremiyet ihlali veya kişilik haklarına saldırı niteliğindeki içerikleri kaldırmak için 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi Kanunu’nun 9. maddesi kapsamında İzmir Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurabilirsiniz. Hakimlik 24 saat içinde karar vermek zorundadır. Delil niteliğinin korunması için başvuru öncesinde noter ekran tespiti veya e-Tespit yapılması zorunludur.

5651 Sayılı Kanun Nedir?

5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, 2007 yılında yürürlüğe girmiş; 2014, 2020 ve sonraki yıllarda önemli değişikliklere uğramıştır. Kanunun temel amacı internet ortamında işlenen suçlarla mücadele etmek ve bireylerin temel haklarını ihlal eden içeriklere karşı etkili başvuru yolları sunmaktır.

Kanun iki temel müdahale biçimini düzenler:

m.8 — Erişim Engeli (BTK re’sen karar): Çocuk pornografisi, kumar, intihar kışkırtma, Atatürk aleyhine suçlar gibi katalog suçları oluşturan içeriklere yönelik BTK veya mahkeme kararıyla doğrudan erişim engeli.

m.9 — İçerik Kaldırma ve Erişim Engeli (Bireysel başvuru): Kişilik haklarının ihlali, hakaret, iftira ve özel hayatın gizliliğinin ihlali gibi durumlarda mağdurun başvurusuyla içerik kaldırma ya da erişim engeli kararı.

İzmir’deki uygulamada m.9 kapsamındaki bireysel başvurular, hukuk büromuzun en sık karşılaştığı işlem türleri arasındadır; sosyal medyada yayımlanan aşağılayıcı yorumlardan eski partnerin özel fotoğrafları paylaşmasına kadar geniş bir yelpazede bu yola başvurulmaktadır.

Hangi İçerikler Kaldırılabilir?

m.9 Kapsamındaki Kişilik Hakkı İhlalleri

Sulh ceza hakimliğine başvuru hakkı veren içerikler şunlardır:

• Hakaret ve iftira: Kişi hakkında gerçeğe aykırı olgusal iddialar, aşağılayıcı yorumlar, küçük düşürücü içerik. TCK m.125 kapsamındaki hakaret suçunu oluşturan her içerik bu kapsama girer.
• Özel hayatın gizliliği ihlali: Kişinin rızası alınmadan yayımlanan fotoğraf, video, ses kaydı veya yazışmalar. “İntikam pornosu” (revenge porn) da bu kapsamda değerlendirilir.
• Mahremiyet ihlali: Adresi, günlük rutini, aile bilgileri gibi kişinin kamuoyunca bilinmesini istemediği bilgilerin yayımlanması.
• Gerçeğe aykırı haber: Kişi veya kuruma yönelik asılsız, yanıltıcı haberler.
• Haksız ticari yorum: Rakip işletme tarafından yapılan sahte olumsuz yorumlar (bazı koşullar altında haksız rekabet kapsamında da değerlendirilebilir).

m.9/A Kapsamı — Özel Hayatın Gizliliği

2014 yılında eklenen 9/A maddesi, özel hayatın gizliliğini ihlal eden içerikler için daha hızlı bir mekanizma sunmaktadır. Bu kapsamdaki içerikler için İzmir Adliyesi bünyesindeki sulh ceza hakimliğine veya Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) doğrudan başvuru yapılabilir.

Kaldırılamayacak İçerikler

Kamuoyunu ilgilendiren gerçek olayların haberi, kamu görevlilerinin görevleriyle ilgili eleştiri ve kamusal alandaki olgusal bilgiler kural olarak kaldırma kapsamı dışındadır. Bu tür içeriklere yönelik kaldırma taleplerinin reddi halinde itiraz yoluna başvurulabilir.

İki Başvuru Yolu: Sulh Ceza Hakimliği ve BTK/ESB

Yol 1: Sulh Ceza Hakimliği (m.9/3)

Doğrudan içerik sağlayıcıya başvurudan sonuç alınamazsa ya da içerik ivedi kaldırma gerektiriyorsa sulh ceza hakimliğine doğrudan başvurulabilir.

Avantajları:

• 24 saat içinde karar zorunluluğu
• Hem içerik kaldırma hem erişim engeli talep edilebilir
• Aynı dilekçede Google gibi arama motorlarından kaldırma da talep edilebilir
• Tedbir kararı niteliğinde olduğundan hızlı icra

Dezavantajları:

• Kararın icrası yalnızca erişim engelini kapsar; içeriğin sunucu düzeyinde kaldırılması için platform iş birliği gerekir
• İtiraz yolu kararın kaldırılmasına yol açabilir

Yol 2: İçerik Sağlayıcıya Doğrudan Başvuru

İçeriğin yayımlandığı platform ya da site sahibine yazılı başvuru yapılır. Platform Türkiye’de temsilci atamışsa yerel temsilci muhatap alınır. Bu yolda yasal bir süre bağlayıcılığı olmadığından yanıt süreleri değişkendir.

Yol 3: Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB) ve BTK

Sulh ceza hakimliği kararının ardından ESB, kararı ilgili erişim sağlayıcılara iletir. Türkiye’deki tüm internet servis sağlayıcıları ESB aracılığıyla engelleme kararını uygulamak zorundadır.

Dilekçe Örneği ve Süreç Adım Adım

1. Delil Tespiti (Zorunlu İlk Adım)

Başvuru yapmadan önce ihlal içeren içeriğin delil niteliğinde tespiti şarttır. Aksi halde içerik kaldırıldıktan ya da değiştirildikten sonra yargılama sürecinde kanıtlanamaz.

Yöntemler:

• Noter ekran tespiti: Bir noter huzurunda ilgili URL ziyaret edilerek içerik tutanakla tespit edilir. En sağlam delil yöntemidir.
• E-Tespit: e-Devlet üzerinden kullanılabilen dijital zaman damgalı içerik tespit hizmeti (bazı içerik türleri için geçerli).
• Adli bilişim raporu: Karmaşık ya da silinmiş içeriklerde uzman bilirkişi tespiti.

2. Dilekçe Hazırlama

İzmir Sulh Ceza Hakimliği’ne verilecek dilekçede şunlar yer almalıdır:

• Başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri
• İhlal içeren URL (tam link)
• İhlalin niteliği: hakaret, iftira, özel hayat ihlali vb.
• Kişilik hakkına etkisi ve uğranılan zarar
• Talepler: içerik kaldırma ve/veya erişim engeli
• Delil: noter tasdikli ekran görüntüsü veya e-Tespit

3. Hakimliğe Başvuru

Dilekçe ve ekler İzmir Adliyesi’nde ilgili sulh ceza hakimliğine sunulur. Başvuru aynı zamanda UYAP sistemi üzerinden e-imzalı olarak da yapılabilir.

4. Karar (24 Saat İçinde)

Sulh ceza hakimliği başvuruyu aldıktan sonra en geç 24 saat içinde karar vermek zorundadır. Karar içerik kaldırma ve/veya erişim engeli biçiminde olabilir.

5. Kararın İcrası

• İçerik sağlayıcıya kaldırma bildirimi yapılır
• ESB, erişim engelini ilgili internet servis sağlayıcılarına iletir
• Türkiye’den içeriğe erişim teknik olarak engellenir

Delil Önce: Noter Ekran Tespiti ve e-Tespit Nedir?

Noter Ekran Tespiti

Bir noter huzurunda, noterin kendi bilgisayarından veya gözetiminde ilgili URL’ye erişilir ve sayfa içeriği (metin, görsel, tarih, URL bilgisi) tutanakla kayıt altına alınır. Tutanağa URL’nin ekran görüntüsü eklenir.

Avantajları:

• Mahkemelerce en güvenilir delil olarak kabul edilir
• İçerik silinse dahi tespit tutanağı delil geçerliliğini korur
• Hash değeri alınması mümkündür (içeriğin değiştirilmediğini kanıtlar)

Uyarı: Notere gittiğinizde içeriğe erişemeyebilirsiniz; bu nedenle URL’yi önceden not alın ve mümkünse aynı gün randevu alın.

e-Tespit

Kamu Sertifikasyon Merkezi (Kamu SM) tarafından sunulan ve zaman damgalı içerik tespitine imkân tanıyan bir hizmettir. Belirli URL’ler için anlık içerik yakalanır ve imzalanır. Noterlik kadar kapsamlı olmamakla birlikte daha hızlı ve daha uygun maliyetlidir.

Unutulma Hakkı — Google Arama Sonuçlarından Kaldırma

Arama motorlarından içerik kaldırma “unutulma hakkı” kapsamında değerlendirilir. Bu konu için ayrıca unutulma hakkı başvurusu sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kısa özet: 5651 m.9 kapsamındaki sulh ceza hakimliği dilekçesine Google, Yandex gibi arama motorlarını da dahil ederek arama sonuçlarından kaldırma talep edilebilir. Türkiye’deki yerel mahkeme kararları bu platformlara tebliğ edilerek uygulama talep edilir. Google’ın Türkiye temsilcisi aracılığıyla kararların icrasını sağlamak için avukatlık hizmeti ayrı bir uzmanlık gerektirir.

İçerik Kaldırma Kararına Karşı İtiraz

Sulh ceza hakimliği kararı, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde itirazla kaldırılabilir. İtiraz mercii, kararı veren hakimliğin bulunduğu yerdeki ağır ceza mahkemesidir.

İçerik sahibi de kaldırma kararına itiraz edebilir. Bu itiraz, ifade özgürlüğü ve meşru eleştiri hakkı gibi gerekçelere dayandırılır. Mahkemeler bu dengede basın özgürlüğü, ifade hürriyeti ve kişilik hakları koruması arasında değerlendirme yapar.

Tavsiye: Kaldırma kararı verildikten sonra içerik yeniden yayımlanır veya başka bir URL altında görünür hale gelirse ayrı bir başvuru yapılması gerekir. Bu nedenle içerik sahibine yönelik ayrı bir cezai veya hukuki süreç başlatmak daha kalıcı çözümler sunabilir.

İzmir’de Sulh Ceza Hakimlikleri

İzmir Adliyesi bünyesinde birden fazla sulh ceza hakimliği görev yapmaktadır. İçerik kaldırma başvuruları için yetkili mahkeme, içeriği yayımlayan kişinin yerleşim yeri veya içeriğin yayımlandığı yer yerine davacının (mağdurun) yerleşim yeri esas alınarak belirlenir; bu nedenle İzmir’de ikamet edenler İzmir Sulh Ceza Hakimliği’ne başvurabilir.

Başvuru için İzmir Adliyesi Kavaklıdere Caddesi adresine bizzat başvurulabileceği gibi UYAP e-imza sistemi üzerinden de dilekçe sunulabilir.

Sık Sorulan Sorular

Sosyal medya hesabındaki yorum için de başvurabilir miyim? Evet. Instagram, Facebook, X (Twitter), TikTok, YouTube yorum bölümü gibi sosyal medya platformlarında yayımlanan hakaret veya kişilik hakkına saldırı niteliğindeki içerikler 5651 m.9 kapsamında kaldırılabilir. Platform önce doğrudan bildirim yoluyla haberdar edilmelidir.

Yorum anonim bir hesaptan yapılmışsa fail bulunabilir mi? 5651 SK kapsamında içerik kaldırma mümkündür. Faili tespit etmek için ayrıca sulh ceza hakimliği aracılığıyla platform nezdinde kimlik tespiti talep edilebilir; platform, Türkiye temsilcisi aracılığıyla bu bilgileri paylaşmak zorundadır.

İçerik kaldırıldıktan sonra manevi tazminat davası açabilir miyim? Evet. İçerik kaldırma kararı, faile yönelik hukuki sorumluluk ve tazminat davasının önünü açar. İçerik kaldırma tedbir niteliğinde olduğundan asıl davanın ayrıca açılması gerekir. İzmir Asliye Hukuk Mahkemeleri bu davalarda görevlidir.

İşyerime ait haksız Google yorumları için ne yapabilirim? Sahte veya asılsız olumsuz yorumlar hem 5651 m.9 hem de haksız rekabet hükümleri kapsamında kaldırılabilir. Google Benim İşletmem şikayet mekanizması önce denenmeli; sonuç alınamazsa hukuki yola başvurulmalıdır.

İnternette yayımlanan haksız içeriklere karşı hukuki adım atmak için bilişim hukuku avukatı ve ceza avukatı sayfalarımızı inceleyebilir, ayrıntılı bilgi için iletişim formumuzdan bize ulaşabilirsiniz.