Trafik Kazası Tutanağı Rehberi İzmir

Trafik kazası geçirdiniz. Kalp atışlarınız hızlanıyor, eller titriyor; ne yapacağınızı bilmiyorsunuz. Oysa bu ilk dakikaların önemi son derece büyük. Tutanakta yapılan bir hata ya da eksiklik, ileriki sigorta başvurusunda ya da tazminat davasında ciddi hak kayıplarına yol açabilir. Bu rehber, İzmir’deki sürücülere kazanın hemen ardından ne yapmaları gerektiğini, tutanağı nasıl doğru dolduracaklarını ve tutanaktaki yanlışlıklara nasıl itiraz edeceklerini adım adım açıklamaktadır.

Kısa Cevap

Maddi hasarlı kazalarda sürücüler birlikte Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı düzenleyebilir; yaralanmalı kazalarda trafik polisi çağrılmalı ve tutanakta yanlış beyan yapılmamalıdır. Tutanaktaki kusur değerlendirmesi bağlayıcı değil ön değerlendirme niteliğindedir; mahkemede bilirkişi ile itiraz mümkündür.

İki Tutanak Türü: MHT ve Resmi Tutanak

Türkiye’de trafik kazası tutanağı iki farklı biçimde düzenlenir:

Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı (MHT)

Koşul: Yalnızca maddi hasar varsa ve her iki sürücü de tutanağı birlikte düzenlemeyi kabul ediyorsa kullanılır. Yaralanma, can kaybı veya alkol/uyuşturucu şüphesi varsa MHT düzenlenemez.

Avantajları:

• Polis beklenmeksizin yerinde düzenlenir
• Trafik akışı kesilmez
• Sigorta başvurusu için geçerli belge niteliği taşır

Dikkat: Her iki sürücü tutanağı imzaladıktan sonra tutanağın bir nüshasını alın ve araçları hareket ettirin.

Resmi Polis/Jandarma Tutanağı

Ne zaman gerekir:

• Yaralanmalı veya ölümlü kazalar
• Her iki taraf kusur konusunda anlaşamıyorsa
• Karşı taraf tutanak imzalamayı reddediyorsa
• Alkol ya da uyuşturucu şüphesi varsa
• Araçlardan biri kamu aracıysa (otobüs, kamyon vb.)
• Kaçan araç söz konusuysa

Resmi tutanakta güvenlik görevlileri olayı inceler, kaza krokisi çizer ve tarafların beyanlarını alır.

Maddi Hasarlı Tutanakta Adım Adım Doldurma

1. Araçları hareket ettirmeyin. Mümkünse araçları kaza anındaki konumlarında bırakın ve önce fotoğraf çekin.

2. Çevrenin güvenliğini sağlayın. Dörtlü flaşörleri açın, reflektör veya yelek koyun; arka ve önden yeterli mesafe bırakarak diğer sürücüleri uyarın.

3. Kişisel bilgileri karşılıklı paylaşın. Ad-soyad, TC kimlik numarası, telefon, araç plakası, ruhsat ve sigorta poliçe numarasını not edin.

4. Kaza krokisini çizin. Tutanaktaki kroki alanına yolun şekli, araçların çarpışma anındaki konumu ve hareket yönleri net biçimde işlenmelidir. Oklar, hız yönü ve çarpışma noktasını gösterin.

5. Hasar bölgelerini işaretleyin. Tutanaktaki araç şeması üzerinde her iki araçtaki hasarlı bölgeleri işaretleyin.

6. Tanıkların bilgilerini alın. Tanık varsa ad, soyad ve telefon numarasını kaydedin; tutanağa ekleyebilirsiniz.

7. Kusur beyanını dikkatli doldurun. “Kusurlu” kutucuğunu imzalamadan önce dikkatli değerlendirin. Emin değilseniz “Kusur beyanım yoktur” veya “İtirazlıyım” şeklinde not düşün.

8. İmzalamadan önce okuyun. Her iki taraf da tutanağı okuduktan sonra imzalamalıdır. İmzalanan tutanakta yanlışlık olması durumunda itiraz yükü artmaktadır.

9. Nüsha alın. Tutanağın her bir sürücüde bir nüshası bulunmalıdır.

Tutanakta Sık Yapılan 8 Hata

Kaza sonrasının şaşkınlığı içinde yapılan hatalar hak kayıplarına zemin hazırlar. İşte en yaygın sekiz hata:

1. Araçları hareket ettirdikten sonra tutanak düzenlemek: Araçların konumu değiştikten sonra kroki gerçeği yansıtmaz; kusur tespiti güçleşir.

2. Krokiyi eksik veya hatalı çizmek: Hangi araç nereden geldiği, çarpışma noktası ve yolun geometrisi krokide açık olmalıdır.

3. Panik hâlinde kusuru kabul etmek: “Ben çarptım” ifadesi tutanağa geçmeden önce birkaç kez düşünün; bu beyan ileride aleyhinize kullanılabilir.

4. Karşı tarafın poliçe bilgisini almadan ayrılmak: Poliçe numarası olmadan sigorta başvurusu yapılamaz.

5. Fotoğraf çekmeden araçları çekmek: Dijital delil, krokinin yetersiz kaldığı durumlarda belirleyici olur.

6. Tutanağı okumadan imzalamak: Karşı tarafın el yazısıyla eklediği bir ifadenin farkında olmadan imzalamak sonradan büyük sorun çıkarabilir.

7. Tanık bilgilerini almayı ihmal etmek: Görgü tanıklarının beyanı, çelişkili tutanaklarda çözüm sağlar.

8. Sigorta şirketine bildirim süresini atlamak: Sigorta şirketi, kaza tarihinden itibaren 5 iş günü içinde bilgilendirilmelidir.

Fotoğraf ve Dijital Delil Rehberi

Kaza yerindeki dijital kayıt, sonraki süreçlerde en güçlü delil olabilir. Fotoğraf çekerken şu alanlara odaklanın:

• Araçların genel konumu: Her iki araç da görünecek biçimde geniş açıdan
• Çarpışma bölgesi yakın çekim: Her araçta ayrı ayrı
• Yol ve kaldırım: Şerit çizgileri, yol işaretleri, kavşak geometrisi
• Trafik levhaları: Hız limiti, öncelikli yol, dur işareti
• Yol yüzeyi: Islak zemin, buzlanma, çukur
• Güvenlik kameraları: Yakındaki iş yeri, ATM veya kamu kamerasını not edin; bu görüntüler polise başvuru ile elde edilebilir
• Plakalar: Her iki araç plakasını net görünür biçimde

Video kaydı da son derece değerlidir; mümkünse araç çevresini bir tur dönerek video çekin. Araç içi kamera (dashcam) kaydı varsa bu dosyayı güvende tutun ve üzerine kayıt yapılmamasına dikkat edin.

Kaza Sonrası İlk 24 Saat Yapılacaklar

Kazanın hemen ardından yapılması gerekenler bir bütün olarak şu şekilde özetlenebilir:

• Güvenliği sağla, flaşör ve reflektör
• Gerekiyorsa ambulans çağır (112) veya polis (155)
• Kişisel ve araç bilgilerini karşılıklı paylaş
• Fotoğraf ve video çek
• Tutanağı birlikte doldur (veya polis bekle)
• Tutanağın nüshasını al
• Sigorta şirketine telefonla ön bildirim yap
• 5 iş günü içinde yazılı bildirim hazırla

Kaza yerinde karşı tarafla tartışmaya girmekten kaçının. Haklı olup olmadığınızı yargı önünde ispatlayabilirsiniz; kaza yerindeki tartışma ise çoğu zaman durumu iyileştirmez.

Resmi Polis Tutanağı Ne Zaman Gerekir?

Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda polis çağrılması hem zorunluluk hem de haktır. Bunun yanı sıra karşı tarafın kaçması, alkol şüphesi ya da taraflar arasında ciddi kusur anlaşmazlığı bulunması hâllerinde de resmi tutanak talep etmek isabetlidir.

İzmir’de trafik polisine ulaşmak için:

• Emniyet acil hattı: 155
• İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü: Resmi web sitesinden iletişim bilgilerine ulaşabilirsiniz
• Jandarma: Şehir dışı yollarda ve köy içlerinde 156

Yaralanmalı kazalarda polis tutanağının yanı sıra sağlık kurumundan hekim raporu almak zorunludur; bu rapor hem sigorta başvurusunda hem de olası davada temel belge olarak kullanılır.

Kusur Oranı ve Tutanakla İlişkisi

Tutanaktaki kusur beyanı, sigorta ve yargı sürecinde ön değerlendirme niteliğinde olup bağlayıcı değildir. Sigorta şirketleri bu değerlendirmeyi esas alabilir; ancak mahkemede trafik bilirkişisi kendi bağımsız değerlendirmesini yapar.

Polis memuru kaza yerinde tutanağa yazdığı kusur ifadesi, 2918 sayılı KTK ve Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde belirlenir. Bu belirleme ön nitelik taşıdığından itiraz edilebilir. Kusur oranı tespiti hakkında ayrıntılı bilgi için ilgili rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Sigortaya 5 İş Günü İçinde Bildirim

2918 sayılı KTK ve ZMSS poliçe şartları uyarınca kaza, sigorta şirketine 5 iş günü içinde bildirilmelidir. Bildirimi gecikmeli yapmanız tazminat hakkını doğrudan ortadan kaldırmaz; ancak sigorta şirketi “zamanında bildirim yükümlülüğüne uyulmadı” gerekçesiyle tazminat miktarını indirmeye çalışabilir.

Bildirimi sözlü değil yazılı ve belgelenebilir biçimde yapın: e-posta, faks veya noter kanalı tercih edilmelidir.

İzmir’de Trafik Polisi ve Jandarma İletişim

İzmir’de kazanın gerçekleştiği konuma göre yetkili güvenlik birimi değişir:

• Şehir içi (büyükşehir sınırları): İzmir Büyükşehir Emniyet Müdürlüğü Trafik Tescil ve Denetleme Şube Müdürlüğü, 155
• Yüksekalan ve benzeri köy/kasaba yolları: Jandarma, 156
• Otoyollar (İzmir-İstanbul, İzmir-Ankara vb.): Karayolları Trafik Polisi (KGM koordineli), 155

Kazanın yerine göre doğru birimi çağırmak tutanak düzenleme sürecini hızlandırır.

Tutanağa İtiraz Yolları

İmzalamadan Önce İtiraz

Tutanakta hata ya da eksiklik gördüğünüzde imzalamadan önce düzeltilmesini isteyin. Düzeltme yapılmazsa tutanağın altına “İtirazlıyım: [gerekçe]” yazarak imzalayabilirsiniz.

İmzaladıktan Sonra İtiraz

Tutanağı zaten imzaladıysanız başvurulabilecek yollar:

1. Sigorta şirketine itiraz: Ekspertiz raporu ve ek delillerle sigorta şirketinden kusur oranının yeniden değerlendirilmesini talep edin.
2. Sigorta Tahkim Komisyonu: Sigorta şirketinin kararını beğenmezseniz tahkim yoluna başvurun.
3. Mahkeme: Trafik bilirkişisi atanarak kusur oranı bağımsız olarak yeniden belirlenir. Polis tutanağındaki kusur değerlendirmesi bilirkişi için bağlayıcı değildir.

Sık Sorulan Sorular

Maddi hasarlı tutanağı nasıl doldururum? Kaza yerinde iki sürücü birlikte, araçları hareket ettirmeden önce tutanağı doldurun. Araçların konumunu kaza krokisine çizin, hasar bölgelerini işaretleyin, tanık varsa bilgilerini alın. İmzadan önce tüm kutucukları kontrol edin.

Karşı taraf tutanak imzalamak istemezse ne yapılır? Derhal trafik polisini arayın (155). Yeterli fotoğraf ve video alın; araç plakasını not edin. Tanık varsa bilgilerini kaydedin. Polissiz kaza yerinden ayrılmayın.

Tutanakta yanlış kusur yazıldıysa itiraz edilebilir mi? Evet, polis tutanağındaki kusur değerlendirmesi mahkemede kesin hüküm taşımaz. Bilirkişi incelemesiyle kusur oranı yeniden belirlenebilir.

Kaza sonrası fotoğraf çekmek zorunlu mu? Yasal zorunluluk yoktur; ancak ispat açısından kritiktir. Araçların konumu, hasar bölgeleri, yol koşulları ve trafik işaretleri kaza yerine gelmeden önce mutlaka kayıt altına alınmalıdır.

Trafik kazası tutanağı sürecinde yapılan hatalar tazminat hakkınızı zayıflatabilir. İzmir trafik avukatı ekibimiz, tutanak itirazı, kusur oranı tespiti ve sigorta başvurusu süreçlerinin tamamında yanınızdadır. Ücretsiz ön görüşme için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.